Aselsan ve Kuantum Çipler

“Geleceğin teknolojisi” dendiğinde genellikle akla yapay zeka veya otonom sistemler gelir, fakat biz bu hafta Genç Ahval Teknoloji Gündemi'nde bu sistemleri yeniden şekillendirecek bir teknolojiden ve bu alanda ülkemizin çalışmalarından bahsedeceğiz: Kuantum Çipler ve Türkiye.

Kuantum çipler, yüksek hızlarda hesaplama gücü sunarak siber güvenlikten askeri lojistiğe kadar pek çok stratejik alanda güç dengelerini etkileyebilecek bir öneme sahiptir. Günümüzde en gelişmiş bilgisayarların bile çözmesinin milyarlarca yılını alacağı karmaşık matematiksel algoritmaları dakikalar içinde çözme ve yine kırılmasının milyarlarca yıl alacağı siber şifreleri dakikalar içinde kırma potansiyeline sahiptir. Bu teknoloji, bütün mevcut kriptolojik savunma hatlarını tehdit ettiği gibi radar sinyallerinin milisaniyeler içinde analizi, moleküler düzeyde yeni nesil zırh materyallerinin geliştirilmesi vb. için kuantum çiplerini zorunluluk haline getirmektedir.

Kuantum çip teknolojisinin geleceği, laboratuvar ortamındaki ekstrem koşullardan çıkıp günlük koşullara uyum sağlaması önemli bir etkendir . Mevcut süper iletken teknolojisine sahip çipler sıfır kelvin (yaklaşık -273°C) gibi dondurucu sıcaklıklara ihtiyaç duyar. Ar-Ge çalışmaları kuantum çiplerin oda sıcaklığında çalışmasını ve dış gürültülerden etkilenmeyen hataya dayanıklı bir mimariye sahip olmasını hedeflemektedir. Bu engeller aşıldığında siber saldırılara karşı fiziksel olarak hacklenmesi neredeyse imkansız “kuantum internet ağları” kurulacak ve kuantum işlemciler bulut sistemleri üzerinden endüstriyel üretime yön verecektir.

Ülkemizin bu konuda tam bağımsızlığına kavuşmasını hedefleyen ASELSAN, Savunma Sanayii Başkanlığı ile imzaladığı proje kapsamında kuantum bilgisayarların yapı taşlarından biri olan Süper İletken Kuantum İşlemci Birimi yerli ve milli imkanlarla üretecek.

ASELSAN Genel Müdür Ahmet AKYOL yapılacak çalışmayla ilgili şunları ifade etti:

“2021 yılından beri çalıştığımız, geleceğin dünyasını şekillendirecek kuantum teknolojilerinde stratejik bir adım daha attık. ASELSAN ana yükleniciliğinde yürütülecek olan Süper İletken Kuantum İşlemci Birimi (QPU) Geliştirme Projesi’nde ilk imzalar atıldı. Proje kapsamında geliştireceğimiz süper iletken işlemci birimlerinin üretimlerini, yatırımlarına tüm hızıyla devam ettiğimiz Türkiye’nin ilk süper iletken üretim evinde gerçekleştireceğiz. Süper İletken Kuantum İşlemci Birimi (QPU) Geliştirme Projesi ile kuantum bilgisayarların kalbi sayılan kuantum işlemci birimini yerli ve milli olarak tasarlayıp üretecek, geleceğin teknolojilerinde dışa bağımlılığımızı azaltacak ve ülkemize öncü bir Ar-Ge altyapısı kazandıracağız. Değerli paydaşlarımız Sabancı Üniversitesi, Koç Üniversitesi ve TÜBİTAK UME ile birlikte yüksek teknolojide ülkemizi zirveye taşımaya kararlıyız.”

ASELSAN’ın ana yükleniciliğini üstlendiği , çalışması dört yıl etkisi uzun yıllar sürecek bu projede ASELSAN geleceğin teknolojisi kuantum bilgisayarların en kritik bileşenlerinden biri olan Süper İletken Kuantum İşlemci Birimi'nin yerli ve milli imkanlarla geliştirmeyi hedefliyor. Yürütülecek çalışmalarla ülkemizin kuantum donanım alanında teknolojik bağımsızlığını kazanması ve bu gibi kritik bileşenlerde dışa bağımlılığımızın azaltılması amaçlanıyor.

Ayrıca yoğun madde fiziği, mikrodalga mühendisliği, elektronik ve kuantum bilgi teorisi gibi alanlarda nitelikli iş gücünün arttırılması; Ar-Ge çalışmalarına altyapı kazandırılması hedefleniyor. Savunma, iletişim ve bilgi güvenliği altyapısında kuantum teknolojisinin kullanılması hedeflerin arasında yer alıyor.